Santiago, Mayor (7) - Catedral do Apóstolo Santiago - SANTIAGO DE COMPOSTELA (GALICIA)

Santiago, Mayor (7) - Catedral do Apóstolo Santiago - SANTIAGO DE COMPOSTELA (GALICIA)

Referència 4924

  • Archivo sonoro de la campana


  • Localización Torre de las campanas

    Diámetro 211

    Altura 160

    Borde 17

    Peso aproximado3560

    Fundidor VÉLEZ DE PALACIO, JUAN

    Año fundición 1675

    Descripción En la parte superior dice en dos líneas de texto: "EИALAVAИZA ✱ GLORIA ✱ YHOИRRA ✱ DE ✱ EL ✱ SSMO SACRAMEИTO ✱ DE EL ALTAR ✱ YDELAREYИA ✱ DELOSAИGELES ✱ MADRE ✱ DE DIOS ✱ COИCEVIDA ✱ SIИ PECADO ✱ ORIGIИAL ✱✱✱✱✱✱✱ " / "EИ EL PRIMER ✱ IИSTAИTE ✱ DESVCOИCEPCIOИ ✱ GLORIOSSA ✱ YDE ✱ EL ✱ STO ✱ APOSTOL ✱ SAИTIAGO ✱ SIИGVLAR ✱ PATROИ ✱ YDEFEИSOR ✱ DE LAS ESPANNAS ✱ " que hoy escribiríamos "EN ALABANZA, GLORIA Y HONRA DEL SANTISIMO SACRAMENTO DEL ALTAR Y DE LA REINA DE LOS ANGELES (MARIA) CONCEBIDA SIN PECADO ORIGINAL EN EL PRIMER INSTANTE DE SU CONCEPCION GLORIOSA Y DEL SANTO APOSTOL SANTIAGO SINGULAR PATRON Y DEFENSOR DE LAS ESPAÑAS"
    Hay dos grandes cruces con pedestal, a la parte exterior e interior de la campana. Encima de la cruz exterior hay, a un lado, una Inmaculada Concepción con un dragón a sus pies, y al otro lado una Virgen María con un Niño en sus brazos. El pedestal de esta cruz está formado alternativamente por signos decorativos y por anagramas del nombre griego de Jesús "IHS".
    Encima de la cruz interior, más pequeña, está una Virgen María con Niño, así como una Inmaculada Concepción, Santiago Matamoros, y el escudo capitular con la tumba del apóstol.
    En el medio pie dice, en una inscripción incompletamente documentada: "SEHICOESTAOBRA ✱ SIEИDO ✱ ARCOBISPO DE ✱ ESTA ✱ YGLESSIA ✱ EL YLLMOY EXMO SRDOИAИDRESXIROИ ✱ VICARIODEDEAИ ✱ D ✱ AИDRES MARTINEZ DE LOAYA CAИONIGO ✱ Y FABRIQVERO ✱ D ✱ MARTIИ DE MIER Y CASSO ✱ ARCEDIAИO DEREYИA YCAИOИIGO DIA ✱ 8 ✱ " / "DEDICIEMBREAИИODEI675" que hoy escribiríamos "SE HIZO ESTA OBRA SIENDO ARZOBISPODE ESTA IGLESIA (CATEDRAL) EL ILUSTRISIMO Y EXCELENTISIMO SEÑOR DON ANDRES GIRON, VICARIO DE DEAN DON ANDRES MARTINEZ DE LOAYA CANONIGO Y FABRIQUERO DON MARTIN DE MIER Y CASO ARCEDIANO DE REINA Y CANONIGO (EL) DIA 8 DE DICIEMBRE (DEL) AÑO 1675 "
    Generalmente todas las palabras entre signos de separación se encuentran unidas formando una sola. (El 5 invertido, habitual en este siglo)
    Andrés GIRÓN fue arzobispo de Santiago entre 1670 y 1681. La campana fue fundida el día el 8 de diciembre, fiesta de la Inmaculada Concepción, por los maestros fundidores cántabros, Juan Vélez de Palacio y Félix del Mazo Calderón.

    Asas Asas decoradas con máscaras y garras

    Prima Mi 3 +27

    Hum Si 1 +21

    Octava Mi 4 +30

    Toques tradicionales de campanas La campana participaba en diversos toques diarios (oración), semanales (repique de los domingos) festivos (repique francés) así como el toque de difuntos solemne.

    Toques actuales de campanas Toques automáticos de fiesta y de difuntos

    Yugo Madera

    Estado anterior En 2006 el badajo colgaba de la estructura interior. En 2013 la estructura interior ha sido cortada, y el badajo está en el suelo.

    Estado actual Soporte antiguo y moderno del yugo.
    Asa decorada y protegida con una capa de materia plástica. El yugo y los herrajes están recubiertos de una materia plástica verde, que pone seriamente en peligro su conservación.
    Cubierta de una capa de suciedad y muchas manchas de pintura.
    Badajo y electromazo interior con los cables cortados (pero no desmontado)
    Hay una estructura metálica interior, para colgar el badajo, que roza con la campana y afecta su sonoridad.
    El electromazo exterior está puesto a escasa distancia de la campana, por lo que su golpe será mucho menor. Tiene la numeración "1", lo que supone que las campanas han sido numeradas de mayor a menor.
    Diversos grafitos en su interior. Entre otros: "Luis Ares Seoan / 26:12 ∻60." "RAMIRO / CANPANERO" "Ricardo Rosendo Ot... / Carlos Novas / 26 - 5- 94" "ROTAS"

    Mecanismos de toque Electromazo monofásico exterior de doble bobina; electromazo trifásico interior

    Protección Protección genérica al encontrarse en un BIC declarado. No obstante debería incoarse expediente para declararla Bien Mueble de Interés Cultural.

    Valoración En caso de rotura solamente puede ser soldada. Puede ser remplazada por una réplica.

    Instalación La instalación es tradicional y debe ser conservada para proteger la sonoridad y otros valores culturales. Cualquier mecanización deberá conservar estas cualidades, reproducir los toques tradicionales y permitir los toques manuales.

    Notas Esta campana nació como "La Concepción" cuando se fundió y, en algún momemto del tiempo, entre 1730 y el siglo XX, se la conoce por el nombre actual de "Santiago, el Mayor".

    Autors da documentación

    • CALVETE HERNÁNDEZ, Pascual (1991)
    • PEDRALS, Joan (01-10-2003)
    • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (08-09-2006)
    • LLOP i BAYO, Francesc (02-07-2014)
    • LLOP i BAYO, Francesc (03-07-2014)
    • LLOP i BAYO, Francesc (25-10-2016)
    • TROIANO CARRIL, Xosé (17-11-2025)

    Autores ficha TROIANO CARRIL, Xosé

    Fecha ficha 06-02-2026


    280 Fotos

    Referència 4924

  • Archivo sonoro de la campana


    Localización Torre das campás

    Diámetro 211

    Altura 160

    Borde 17

    Peso aproximado3560FundidorVÉLEZ DE PALACIO, JUAN

    Año fundición 1675

    Descripción Na parte superior di en dúas liñas de texto: "EИALAVAИZA ✱ GLORIA ✱ YHOИRRA ✱ DE ✱ EL ✱ SSMO SACRAMEИTO ✱ DE EL ALTAR ✱ YDELAREYИA ✱ DELOSAИGELES ✱ MADRE ✱ DE DIOS ✱ COИCEVIDA ✱ SIИ PECADO ✱ ORIGIИAL ✱✱✱✱✱✱✱ " / "EИ EL PRIMER ✱ IИSTAИTE ✱ DESVCOИCEPCIOИ ✱ GLORIOSSA ✱ YDE ✱ EL ✱ STO ✱ APOSTOL ✱ SAИTIAGO ✱ SIИGVLAR ✱ PATROИ ✱ YDEFEИSOR ✱ DE LAS ESPANNAS ✱ " / que hoxe escribiriamos "EN ALABANZA, GLORIA Y HONRA DEL SANTISIMO SACRAMENTO DEL ALTAR Y DE LA REINA DE LOS ANGELES (MARIA) CONCEBIDA SIN PECADO ORIGINAL EN EL PRIMER INSTANTE DE SU CONCEPCION GLORIOSA Y DEL SANTO APOSTOL SANTIAGO SINGULAR PATRON Y DEFENSOR DE LAS ESPAÑAS"
    Hai dúas grandes cruces con pedestal, á parte exterior e interior da campá. Encima da cruz exterior hai, ao carón, unha Inmaculada Concepción cun dragón aos seus pés, e alén unha Virxe María cun Neno nos seus brazos. O pedestal desta cruz está formado alternativamente por signos decorativos e por anagramas do nome grego de Jesús "IHS".
    Encima da cruz interior, máis pequena, está unha Virxe María con Neno, así como unha Inmaculada Concepción, Santiago Matamoros, e o escudo capitular coa tumba do apóstolo.
    No medio pé di, nunha inscrición incompletamente documentada: "SEHICOESTAOBRA ✱ SIEИDO ✱ ARCOBISPODE ✱ ESTA ✱ YGLESSIA ✱ EL YLLMOY EXMO SRDOИAИDRESXIROИ ✱ VICARIODEDEAИ ✱ D ✱ AИDRES MARTINEZ DE LOAYA CAИONIGO ✱ Y FABRIQVERO ✱ D ✱ MARTIИ DE MIER Y CASSO ✱ ARCEDIAИO DEREYИA YCAИOИIGO DIA ✱ 8 ✱ " / "DEDICIEMBREAИИODEI675" que hoxe escribiriamos "SE HIZO ESTA OBRA SIENDO ARZOBISPO DE ESTA IGLESIA (CATEDRAL) EL ILUSTRISIMO Y EXCELENTISIMO SEÑOR DON ANDRES GIRON, VICARIO DE DEAN DON ANDRES MARTINEZ DE LOAYA CANONIGO Y FABRIQUERO DON MARTIN DE MIER Y CASO ARCEDIANO DE REINA Y CANONIGO (EL) DIA 8 DE DICIEMBRE (DEL) AÑO 1675 "
    Xeralmente todas as palabras entre signos de separación atópanse unidas formando unha soa. O 5 investido, habitual neste século.
    Andrés GIRÓN foi arzobispo de Santiago entre 1670 e 1681. A campá foi fundida o día 8 de decembro, festa da Inmaculada Concepción, polos mestres fundidores cántabros, Juan Vélez de Palacio e Félix del Mazo Calderón.

    Asas Asas decoradas con máscaras e garras

    Prima Mi 3 +27

    Hum Si 1 +21

    Octava Mi 4 +30

    Toques tradicionales de campanas A campá participaba en diversos toques diarios (oración), semanales (repique dos domingos) festivos (repique francés) así como o toque de defuntos solemne.

    Toques actuales de campanas Toques automáticos de festa e de defuntos

    Yugo Madeira

    Estado anterior En 2006 o badalo colgaba da estrutura interior. En 2013 a estrutura interior foi cortada, e o badalo está no chan.

    Estado actual Soporte antigo e moderno do cepo.
    Asa decorada e protexida cunha capa de materia plástica. O cepo e os herrajes están recubertos dunha materia plástica verde, que pon seriamente en perigo a súa conservación.
    Cuberta dunha capa de sucidade e moitas manchas de pintura.
    Badalo e electromazo interior cos cables cortados (pero non desmontado)
    Hai unha estrutura metálica interior, para colgar o badajo, que roza coa campá e afecta a súa sonoridad.
    O electromazo exterior está posto a escasa distancia da campá, polo que o seu golpe será moito menor. Ten a numeración "1", o que supón que as campás foron numeradas de maior a menor.
    Diversos grafitos no seu interior. Entre outros: "Luis Ares Seoan / 26:12 ∻60." "RAMIRO / CANPANERO" "Ricardo Rosendo Ot... / Carlos Novas / 26 - 5- 94" "ROTAS"

    Mecanismos de toque Electromazo monofásico exterior de dobre bobina; electromazo trifásico interior

    Protección Protección xenérica ao atoparse nun BIC declarado. No entanto debería incoarse expediente para declarala Ben Moble de Interese Cultural.

    Valoración En caso de rotura soamente pode ser soldada. Pode ser remplazada por unha réplica.

    Instalación A instalación é tradicional e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.

    Notas Esta campá naceu como "A Concepción" cando se fundíu e, nalgún momemto do tempo, entre 1730 e o século XX, coñécese polo nome actual de "Santiago, o Maior".

    Autors da documentación

    • CALVETE HERNÁNDEZ, Pascual (1991)
    • PEDRALS, Joan (01-10-2003)
    • ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (08-09-2006)
    • LLOP i BAYO, Francesc (02-07-2014)
    • LLOP i BAYO, Francesc (03-07-2014)
    • LLOP i BAYO, Francesc (25-10-2016)
    • TROIANO CARRIL, Xosé (17-11-2025)

    Autores ficha TROIANO CARRIL, Xosé

    Fecha ficha 06-02-2026


    280 Fotos