San Xiao maior (3) - Concatedral de San Xiao FERROL (GALICIA)

San Xiao maior (3) - Concatedral de San Xiao - FERROL (GALICIA)

(Referencia 6354)

Localización Torre das campás

Diámetro (en cm) 129

Altura do bronce 109

Bordo 13

Peso aproximado (en quilogramos) 1243

Fundidor DE LA SOTA LÓPEZ, JUAN MARÍA

Ano de fundición 1893

Descricion A campá leva unha breve inscrición na parte superior, difícil de documentar por numerosos defectos de fundición da campá: "... JULIAN ORAPRONOBIS" que pode traducirse como (SAN) XIAO ROGA POR NÓS.
No medio exterior hai unha cruz con pedestal - dous cirios no pedestal cunha pequena custodia nun extremo e Santa Bárbara no outro.
No medio interior hai unha curiosa variación das famosas características das campás: "CIMBALUM - QUE / POPULUM VOCO / CONGREGO CLERO / NIMBUM FUGO / DEFUNCTOS PLORO / E FESTAS QUE HONORO"
O habitual é escribir "POPULUM VOCO CONGREGO CLERO NIMBUM FUGO DEFUNCTOS PLORO FESTAS DECORO"
A expresión QUE en latín vai unida á palabra anterior e significa "E" polo que carece de sentido ao principio da frase latina "CIMBALUMQUE", pois significaría E AS CAMPÁS e é innecesaria ao final, sobre todo tras engadir E (que non é latín). Unha tradución posible sería (COMO) AS CAMPÁS, CHAMO AO POBO, CONGREGO AO CLERO, AFASTO TORMENTAS, CHORO DEFUNTOS E HONRO AS FESTAS.
Finalmente na parte inferior pon "JUAN MA DELA SOTA DE LUGO LAHÎZO SÎENDO RECTOR EL L # D # ANÎCETO LUÎS PÎNAQUE # Y ALCALDE" / "D # RÎCARDO GONZALEZ CAL EN 1893" que deberon escribir JUAN MARÍA DE LA SOTA DE LUGO LA HIZO SIENDO RECTOR EL LICENCIADO DON ANICETO LUIS PINAQUE Y ALCALDE DON RICARDO GONZALEZ CAL EN 1893.
Na inscrición as íes levan acuse, característica moi pouco usual nas campás.

Terzo (T) (2 cordóns) /
"... JULIAN ORAPRONOBIS" /
(2 cordóns) /
(grinalda de triángulos investidos)

Medio (M) (00) (cruz con pedestal - dous cirios no pedestal cunha pequena custodia nun extremo e Santa Bárbara no outro)
(06) "CIMBALUM - QUE / POPULUM VOCO / CONGREGO CLERO / NIMBUM FUGO / DEFUNCTOS PLORO" /
(3 cordóns) /
(06) "E FESTAS QUE HONORO"

Medio pé (MP) "JUAN MA DELA SOTA DE LUGO LAHÎZO SÎENDO RECTOR EL L # D # ANÎCETO LUÎS PÎNAQUE # Y ALCALDE" /
(cordón) /
"D # RÎCARDO GONZALEZ CAL EN 1893"
(3 cordóns)

Prima Reb 4 +17

Hum Re 3 -45

Terceira Fa 4 -11

Quinta Sol 4 +41

Oitava Mib 5 -45

Toques tradicionais de campás Probablemente repique cunha soga desde o pé da torre e repique tamén con soga desde a mesma sala de campás

Toques actuais de campás Repique con soga desde a mesma sala de campás

Cepo Madeira

Estado orixinal Probablemente o contrapeso de madeira sexa anterior á campá existente.

Estado anterior De la Sota en 1892 fixo o esquilón (Pequena) e a maior. A pequena déronlle o visto bó pero, a maior non, e tivo que volver a refundila. Rematou co traballo xa entrado en 1893 dándolle esta vez o visto bo. (TROIANO, Xosé - Comunicación personal 21-05-2021)

Estado actual Numerosos defectos de fundición que mesmo cobren parte da inscrición superior.
O badalo é de grandes dimensións, característico de campá fixa. Punto de percusión moi amplio.
O badalo está un pouco caído, e bate na parte alta da bola (con perigo de rotura).
Hai unha cuña para bloquear o movemento da campá

Mecanismos de toque Corda ao badalo que chega ao pé da torre

Actuacións urxentes Debe volverse a atar o badalo para que pegue no seu punto.

Propostas A campá debe ser limpada, por dentro e por fóra, para recuperar a sonoridade orixinal, mediante chorro de area húmida.
Debe restaurarse o contrapeso de madeira, pola súa conservación e estabilidade, aínda que tendo en conta que a campá debe permanecer inmóbil.
A campá debe repicar. Sería conveniente que o mecanismo tirase do propio badalo, mediante unha instalación electromecánica ou hidráulica, que permitise unha gran velocidade de resposta, para reproducir os toques orixinais e non impedir os posibles toques manuais.

Valoración Campá interesante. Pode refundirse en caso de rotura tras a súa documentación.

Instalación A instalación é orixinal e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.

Autors da documentación

Editor da ficha LLOP i BAYO, Francesc

Actualización 21-05-2021

70 Fotos

  • Ficha reducida (PDF)