| Localización | Torre das campás |
|---|---|
| Diámetro (en cm) | 211 |
| Altura do bronce | 160 |
| Bordo | 17 |
| Peso aproximado (en quilogramos) | 3560 |
| Fundidor | VÉLEZ DE PALACIO, JUAN |
| Ano de fundición | 1675 |
| Descricion |
Na parte superior di en dúas liñas de texto: "EИALAVAИZA ✱ GLORIA ✱ YHOИRRA ✱ DE ✱ EL ✱ SSMO SACRAMEИTO ✱ DE EL ALTAR ✱ YDELAREYИA ✱ DELOSAИGELES ✱ MADRE ✱ DE DIOS ✱ COИCEVIDA ✱ SIИ PECADO ✱ ORIGIИAL ✱✱✱✱✱✱✱ " / "EИ EL PRIMER ✱ IИSTAИTE ✱ DESVCOИCEPCIOИ ✱ GLORIOSSA ✱ YDE ✱ EL ✱ STO ✱ APOSTOL ✱ SAИTIAGO ✱ SIИGVLAR ✱ PATROИ ✱ YDEFEИSOR ✱ DE LAS ESPANNAS ✱ " / que hoxe escribiriamos "EN ALABANZA, GLORIA Y HONRA DEL SANTISIMO SACRAMENTO DEL ALTAR Y DE LA REINA DE LOS ANGELES (MARIA) CONCEBIDA SIN PECADO ORIGINAL EN EL PRIMER INSTANTE DE SU CONCEPCION GLORIOSA Y DEL SANTO APOSTOL SANTIAGO SINGULAR PATRON Y DEFENSOR DE LAS ESPAÑAS" Hai dúas grandes cruces con pedestal, á parte exterior e interior da campá. Encima da cruz exterior hai, ao carón, unha Inmaculada Concepción cun dragón aos seus pés, e alén unha Virxe María cun Neno nos seus brazos. O pedestal desta cruz está formado alternativamente por signos decorativos e por anagramas do nome grego de Jesús "IHS". Encima da cruz interior, máis pequena, está unha Virxe María con Neno, así como unha Inmaculada Concepción, Santiago Matamoros, e o escudo capitular coa tumba do apóstolo. No medio pé di, nunha inscrición incompletamente documentada: "SEHICOESTAOBRA ✱ SIEИDO ✱ ARCOBISPODE ✱ ESTA ✱ YGLESSIA ✱ EL YLLMOY EXMO SRDOИAИDRESXIROИ ✱ VICARIODEDEAИ ✱ D ✱ AИDRES MARTINEZ DE LOAYA CAИONIGO ✱ Y FABRIQVERO ✱ D ✱ MARTIИ DE MIER Y CASSO ✱ ARCEDIAИO DEREYИA YCAИOИIGO DIA ✱ 8 ✱ " / "DEDICIEMBREAИИODEI675" que hoxe escribiriamos "SE HIZO ESTA OBRA SIENDO ARZOBISPO DE ESTA IGLESIA (CATEDRAL) EL ILUSTRISIMO Y EXCELENTISIMO SEÑOR DON ANDRES GIRON, VICARIO DE DEAN DON ANDRES MARTINEZ DE LOAYA CANONIGO Y FABRIQUERO DON MARTIN DE MIER Y CASO ARCEDIANO DE REINA Y CANONIGO (EL) DIA 8 DE DICIEMBRE (DEL) AÑO 1675 " Xeralmente todas as palabras entre signos de separación atópanse unidas formando unha soa. O 5 investido, habitual neste século. Andrés GIRÓN foi arzobispo de Santiago entre 1670 e 1681. A campá foi fundida o día 8 de decembro, festa da Inmaculada Concepción, polos mestres fundidores cántabros, Juan Vélez de Palacio e Félix del Mazo Calderón. |
| Asas | Asas decoradas con máscaras e garras |
| Hombreiro (H) | (3 cordóns) |
| Terzo (T) |
(2 cordóns) / "EИALAVAИZA ✱ GLORIA ✱ YHOИRRA ✱ DE ✱ EL ✱ SSMO SACRAMEИTO ✱ DE EL ALTAR ✱ YDELAREYИA ✱ DELOSAИGELES ✱ MADRE ✱ DE DIOS ✱ COИCEVIDA ✱ SIИ PECADO ✱ ORIGIИAL ✱✱✱✱✱✱✱ " / (cordón) / "EИ EL PRIMER ✱ IИSTAИTE ✱ DESVCOИCEPCIOИ ✱ GLORIOSSA ✱ YDE ✱ EL ✱ STO ✱ APOSTOL ✱ SAИTIAGO ✱ SIИGVLAR ✱ PATROИ ✱ YDEFEИSOR ✱ DE LAS ESPANNAS ✱ " / (2 cordóns) / (00) (Virxe con dragón ao pé) (parte superior da cruz con pedestal) (Virxe María) (06) (Virxe con Neno) / (Inmaculada Concepción) (Santiago Matamoros) (escudo capitular - tumba do apóstol) / (2 cordóns) |
| Medio (M) |
(00) (cruz con pedestal e tres cravos) (06) (cruz con pedestal) (O pedestal está formado por motivos decorativos alternados con anagramas do nome de Jesús "IHS") |
| Medio pé (MP) |
(Purísima Concepción) (Escudo do Arcebispo) (3 cordóns) / "SEHICOESTAOBRA ✱ SIEИDO ✱ ARCOBISPODE ✱ ESTA ✱ YGLESSIA ✱ EL YLLMOY EXMO SRDOИAИDRESXIROИ ✱ VICARIODEDEAИ ✱ D ✱ AИDRES MARTINEZ DE LOAYA CAИONIGO ✱ Y FABRIQVERO ✱ D ✱ MARTIИ DE MIER Y CASSO ✱ ARCEDIAИO DEREYИA YCAИOИIGO DIA ✱ 8 ✱ " / (3 cordóns) / "DEDICIEMBREAИИODEI675" |
| Prima | Mi 3 +27 |
| Hum | Si 1 +21 |
| Oitava | Mi 4 +30 |
| Toques tradicionais de campás | A campá participaba en diversos toques diarios (oración), semanales (repique dos domingos) festivos (repique francés) así como o toque de defuntos solemne. |
| Toques actuais de campás | Toques automáticos de festa e de defuntos |
| Cepo | Madeira |
| Estado anterior | En 2006 o badalo colgaba da estrutura interior. En 2013 a estrutura interior foi cortada, e o badalo está no chan. |
| Estado actual |
Soporte antigo e moderno do cepo. Asa decorada e protexida cunha capa de materia plástica. O cepo e os herrajes están recubertos dunha materia plástica verde, que pon seriamente en perigo a súa conservación. Cuberta dunha capa de sucidade e moitas manchas de pintura. Badalo e electromazo interior cos cables cortados (pero non desmontado) Hai unha estrutura metálica interior, para colgar o badajo, que roza coa campá e afecta a súa sonoridad. O electromazo exterior está posto a escasa distancia da campá, polo que o seu golpe será moito menor. Ten a numeración "1", o que supón que as campás foron numeradas de maior a menor. Diversos grafitos no seu interior. Entre outros: "Luis Ares Seoan / 26:12 ∻60." "RAMIRO / CANPANERO" "Ricardo Rosendo Ot... / Carlos Novas / 26 - 5- 94" "ROTAS" |
| Mecanismos de toque | Electromazo monofásico exterior de dobre bobina; electromazo trifásico interior |
| Protección | Protección xenérica ao atoparse nun BIC declarado. No entanto debería incoarse expediente para declarala Ben Moble de Interese Cultural. |
| Valoración | En caso de rotura soamente pode ser soldada. Pode ser remplazada por unha réplica. |
| Instalación | A instalación é tradicional e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais. |
| Observacións | Esta campá naceu como "A Concepción" cando se fundíu e, nalgún momemto do tempo, entre 1730 e o século XX, coñécese polo nome actual de "Santiago, o Maior". |
| Descrición (xerada por Ollama - IA local) |
A campá Santiago, Mayor (7) da Catedral do Apóstolo Santiago en Santiago de Compostela, construída por Véllez de Palacio en 1675, presenta un rico patrimonio que se evidencia nas inscricións atopadas. Estas recollen referencias a figuras mariñas como a Virxe, o Neno e a Inmaculada Concepción, así como a imaxe de Santiago Matamoros e o escudo capitular que representa a tumba do apóstol. A campá está acompañada de cruces con pedestais decorados con anagramas de "IHS" e de "Purísima Concepción". Tamén se menciona a intervención do arcebispado e a presenza de figuras como Ares Martínez de Loaya e Martínez de Mier y Casso. As descricións detallan problemas de conservación, como a recubrizao con materia plástica que ameaza a súa integridade, a presenza de sucidade e grafitos. A estrutura interior da campá, co seu electromazo e badalo, presenta desafíos para a súa sonoridade. A campá foi numerada e, en caso de rotura, debía ser soldada ou substituída por unha réplica. |
Autors da documentación
| |
| Editor da ficha | TROIANO CARRIL, Xosé |
| Actualización | 06-02-2026 |
| 256 Fotos | |
