Localización Torre das campás
Diámetro (en cm) 211
Altura do bronce 160
Bordo 17
Peso aproximado (en quilogramos) 3560
Fundidor VÉLEZ DE PALACIO, JUAN
Ano de fundición 1675
Descricion Na parte superior di en dúas liñas de texto: "EИALAVAИZA ✱ GLORIA ✱ YHOИRRA ✱ DE ✱ EL ✱ SSMO SACRAMEИTO ✱ DE EL ALTAR ✱ YDELAREYИA ✱ DELOSAИGELES ✱ MADRE ✱ DE DIOS ✱ COИCEVIDA ✱ SIИ PECADO ✱ ORIGIИAL ✱✱✱✱✱✱✱ " / "EИ EL PRIMER ✱ IИSTAИTE ✱ DESVCOИCEPCIOИ ✱ GLORIOSSA ✱ YDE ✱ EL ✱ STO ✱ APOSTOL ✱ SAИTIAGO ✱ SIИGVLAR ✱ PATROИ ✱ YDEFEИSOR ✱ DE LAS ESPANNAS ✱ " / que hoxe escribiriamos "EN ALABANZA, GLORIA Y HONRA DEL SANTISIMO SACRAMENTO DEL ALTAR Y DE LA REINA DE LOS ANGELES (MARIA) CONCEBIDA SIN PECADO ORIGINAL EN EL PRIMER INSTANTE DE SU CONCEPCION GLORIOSA Y DEL SANTO APOSTOL SANTIAGO SINGULAR PATRON Y DEFENSOR DE LAS ESPAÑAS"
Hai dúas grandes cruces con pedestal, á parte exterior e interior da campá. Encima da cruz exterior hai, ao carón, unha Inmaculada Concepción cun dragón aos seus pés, e alén unha Virxe María cun Neno nos seus brazos. O pedestal desta cruz está formado alternativamente por signos decorativos e por anagramas do nome grego de Jesús "IHS".
Encima da cruz interior, máis pequena, está unha Virxe María con Neno, así como unha Inmaculada Concepción, Santiago Matamoros, e o escudo capitular coa tumba do apóstolo.
No medio pé di, nunha inscrición incompletamente documentada: "SEHICOESTAOBRA ✱ SIEИDO ✱ ARCOBISPODE ✱ ESTA ✱ YGLESSIA ✱ EL YLLMOY EXMO SRDOИAИDRESXIROИ ✱ VICARIODEDEAИ ✱ D ✱ AИDRES MARTINEZ DE LOAYA CAИONIGO ✱ Y FABRIQVERO ✱ D ✱ MARTIИ DE MIER Y CASSO ✱ ARCEDIAИO DEREYИA YCAИOИIGO DIA ✱ 8 ✱ " / "DEDICIEMBREAИИODEI675" que hoxe escribiriamos "SE HIZO ESTA OBRA SIENDO ARZOBISPO DE ESTA IGLESIA (CATEDRAL) EL ILUSTRISIMO Y EXCELENTISIMO SEÑOR DON ANDRES GIRON, VICARIO DE DEAN DON ANDRES MARTINEZ DE LOAYA CANONIGO Y FABRIQUERO DON MARTIN DE MIER Y CASO ARCEDIANO DE REINA Y CANONIGO (EL) DIA 8 DE DICIEMBRE (DEL) AÑO 1675 "
Xeralmente todas as palabras entre signos de separación atópanse unidas formando unha soa. O 5 investido, habitual neste século.
Andrés GIRÓN foi arzobispo de Santiago entre 1670 e 1681. A campá foi fundida o día 8 de decembro, festa da Inmaculada Concepción, polos mestres fundidores cántabros, Juan Vélez de Palacio e Félix del Mazo Calderón.
Asas Asas decoradas con máscaras e garras
Hombreiro (H) (3 cordóns)
Terzo (T) (2 cordóns) /
"EИALAVAИZA ✱ GLORIA ✱ YHOИRRA ✱ DE ✱ EL ✱ SSMO SACRAMEИTO ✱ DE EL ALTAR ✱ YDELAREYИA ✱ DELOSAИGELES ✱ MADRE ✱ DE DIOS ✱ COИCEVIDA ✱ SIИ PECADO ✱ ORIGIИAL ✱✱✱✱✱✱✱ " /
(cordón) /
"EИ EL PRIMER ✱ IИSTAИTE ✱ DESVCOИCEPCIOИ ✱ GLORIOSSA ✱ YDE ✱ EL ✱ STO ✱ APOSTOL ✱ SAИTIAGO ✱ SIИGVLAR ✱ PATROИ ✱ YDEFEИSOR ✱ DE LAS ESPANNAS ✱ " /
(2 cordóns) /
(00) (Virxe con dragón ao pé) (parte superior da cruz con pedestal) (Virxe María)
(06) (Virxe con Neno) / (Inmaculada Concepción) (Santiago Matamoros) (escudo capitular - tumba do apóstol) /
(2 cordóns)
Medio (M) (00) (cruz con pedestal e tres cravos)
(06) (cruz con pedestal) (O pedestal está formado por motivos decorativos alternados con anagramas do nome de Jesús "IHS")
Medio pé (MP) (Purísima Concepción)
(Escudo do Arcebispo)
(3 cordóns) /
"SEHICOESTAOBRA ✱ SIEИDO ✱ ARCOBISPODE ✱ ESTA ✱ YGLESSIA ✱ EL YLLMOY EXMO SRDOИAИDRESXIROИ ✱ VICARIODEDEAИ ✱ D ✱ AИDRES MARTINEZ DE LOAYA CAИONIGO ✱ Y FABRIQVERO ✱ D ✱ MARTIИ DE MIER Y CASSO ✱ ARCEDIAИO DEREYИA YCAИOИIGO DIA ✱ 8 ✱ " /
(3 cordóns) /
"DEDICIEMBREAИИODEI675"
Prima Mi 3 +27
Hum Si 1 +21
Oitava Mi 4 +30
Toques tradicionais de campás A campá participaba en diversos toques diarios (oración), semanales (repique dos domingos) festivos (repique francés) así como o toque de defuntos solemne.
Toques actuais de campás Toques automáticos de festa e de defuntos
Cepo Madeira
Estado anterior En 2006 o badalo colgaba da estrutura interior. En 2013 a estrutura interior foi cortada, e o badalo está no chan.
Estado actual Soporte antigo e moderno do cepo.
Asa decorada e protexida cunha capa de materia plástica. O cepo e os herrajes están recubertos dunha materia plástica verde, que pon seriamente en perigo a súa conservación.
Cuberta dunha capa de sucidade e moitas manchas de pintura.
Badalo e electromazo interior cos cables cortados (pero non desmontado)
Hai unha estrutura metálica interior, para colgar o badajo, que roza coa campá e afecta a súa sonoridad.
O electromazo exterior está posto a escasa distancia da campá, polo que o seu golpe será moito menor. Ten a numeración "1", o que supón que as campás foron numeradas de maior a menor.
Diversos grafitos no seu interior. Entre outros: "Luis Ares Seoan / 26:12 ∻60." "RAMIRO / CANPANERO" "Ricardo Rosendo Ot... / Carlos Novas / 26 - 5- 94" "ROTAS"
Mecanismos de toque Electromazo monofásico exterior de dobre bobina; electromazo trifásico interior
Protección Protección xenérica ao atoparse nun BIC declarado. No entanto debería incoarse expediente para declarala Ben Moble de Interese Cultural.
Valoración En caso de rotura soamente pode ser soldada. Pode ser remplazada por unha réplica.
Instalación A instalación é tradicional e debe ser conservada para protexer a sonoridad e outros valores culturais. Calquera mecanización deberá conservar estas calidades, reproducir os toques tradicionais e permitir os toques manuais.
Observacións Esta campá naceu como "A Concepción" cando se fundíu e, nalgún momemto do tempo, entre 1730 e o século XX, coñécese polo nome actual de "Santiago, o Maior".
Autors da documentación
- CALVETE HERNÁNDEZ, Pascual (1991)
- PEDRALS, Joan (01-10-2003)
- ÁLVARO MUÑOZ, Mari Carmen; LLOP i BAYO, Francesc (08-09-2006)
- LLOP i BAYO, Francesc (02-07-2014)
- LLOP i BAYO, Francesc (03-07-2014)
- LLOP i BAYO, Francesc (25-10-2016)
- TROIANO CARRIL, Xosé (17-11-2025)
Editor da ficha TROIANO CARRIL, Xosé
Actualización 06-02-2026